Binnen healthcare logistics is de last mile uitgegroeid tot het meest kostbare, onvoorspelbare en operationeel kritieke onderdeel van de supply chain. De last mile kan tot 30% van de totale fulfilmentkosten uitmaken1. Verstoringen in deze fase kunnen niet alleen de efficiëntie onder druk zetten, maar ook de patiëntenzorg, compliance en continuïteit van de organisatie.
In een sector waarin geen ruimte is voor fouten en vertragingen directe gevolgen kunnen hebben voor patiënten, vormt deze inefficiëntie een serieus risico. Nu zorgverleners te maken hebben met stijgende operationele kosten, complexe regelgeving en een groeiend netwerk van afleverpunten, is de last mile uitgegroeid tot een strategisch knelpunt.
Waarom is de last mile zo kostbaar?
Een combinatie van inefficiënties en sectorspecifieke eisen binnen healthcare zorgt voor onevenredig hoge kosten in de last mile. Anders dan bij langeafstandstransport, waarbij goederen in bulk tussen vaste hubs worden vervoerd, bestaat de last mile vaak uit kleine leveringen aan een groot aantal verschillende locaties.
Door de strikte eisen van de zorglogistiek worden deze inefficiënties verder uitvergroot. Leveringen omvatten vaak temperatuurgevoelige geneesmiddelen, kostbare geserialiseerde producten of kritieke pathologische monsters. Dit vraagt om gespecialiseerde behandeling, strikte naleving van Good Distribution Practice (GDP) en sluitend proof of delivery (POD).
Als een levering mislukt door bijvoorbeeld een verkeerd adres, een ontbrekende handtekening of een onderbreking in de keten, zijn de gevolgen groter dan alleen de kosten van een gemiste levering. Het gaat ook om mogelijke risico’s voor de patiëntveiligheid en/of financieel verlies van kostbare, gereguleerde voorraad.
“Door gebruik te maken van flexibele platforms voor realtime delivery management kunnen zorgorganisaties hun last mile-logistiek aanzienlijk verbeteren”
De visibility gap
Een belangrijke factor achter het kostenaandeel van 30% in de last mile is het gebrek aan realtime visibility. Binnen healthcare logistics wordt nog vaak gewerkt met gefragmenteerde systemen en handmatige processen. Een veelvoorkomend scenario is een systeem met papieren afleverdocumenten, waarbij de status van een zending pas bekend is wanneer het fysieke document uren of dagen later terugkomt op het depot.
Het ontbreken van visibility leidt tot een reactieve operatie. Dispatchers zien een vertraging pas als deze al heeft plaatsgevonden. Ze kunnen een chauffeur die vaststaat in het verkeer niet proactief omleiden of controleren of een temperatuurgevoelig oncologisch geneesmiddel binnen het vereiste tijdvenster is afgeleverd. Dit gebrek aan transparantie leidt tot inefficiënties die de kosten opdrijven, zoals onnodige overuren, brandstofverspilling door overbodige ritten en extra administratief werk om afleverbewijzen te achterhalen.
De last mile herinrichten voor meer efficiëntie
Om het 30%-probleem aan te pakken, moeten zorgorganisaties verder gaan dan alleen het vervoeren van goederen en kiezen voor een georkestreerd delivery model met visibility.
Dit vraagt om een overstap naar platforms die end-to-end zichtbaarheid en controle bieden, zodat de last mile verandert van een kostenpost in een strategische schakel voor veilige, compliant patiëntenzorg.
Moderne electronische proof-of-delivery-systemen (ePOD) vervangen papieren afleverdocumenten door digitale tracking. Elke scan wordt realtime verzonden, vanaf de start van de route tot aan de overdracht met digitale handtekening en fotoverificatie.
Dit niveau van visibility stelt logistieke managers in staat om problemen direct te signaleren en in te grijpen voordat een levering mislukt. Een standaard koeriersapp is daarom onvoldoende voor een distributeur die uiteenlopende zendingen verwerkt, van bulkgeneesmiddelen tot infectieuze pathologiemonsters.
Een robuust platform maakt het mogelijk om workflows op maat in te richten die chauffeurs begeleiden bij verplichte voertuigcontroles, hen waarschuwen voor specifieke temperatuureisen en helpen om te voldoen aan regelgeving zoals de Falsified Medicined Directive (FMD) en de ADR-regelgeving voor het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg. Door compliance in de operationele workflow te verankeren, verkleinen organisaties het risico op menselijke fouten en kostbare overtredingen van regelgeving.
De last mile kan niet los worden gezien van de rest van de operatie. Voor maximale efficiëntie moet delivery management naadloos gekoppeld zijn aan warehouse- en voorraadsystemen. Wanneer een platform zoals ZetesChronos onderdeel is van een geïntegreerde suite die ook warehouse management (ZetesMedea) en serialisatietools (ZetesAtlas) omvat, beschikken organisaties over één centrale en betrouwbare informatiebron.
End-to-end connectiviteit zorgt ervoor dat het juiste, compliant product wordt gepickt, in optimale volgorde voor de route wordt geladen en in één keer correct wordt afgeleverd. Zo wordt verspilling door verkeerde zendingen en inefficiënt laden voorkomen.
Bouwen aan een veerkrachtige supply chain
In een omgeving waarin de vraag toeneemt, de regeldruk groeit en marges zeer beperkt zijn, is inefficiëntie niet langer houdbaar. De oplossing is niet om in te leveren op kwaliteit, maar om te investeren in intelligentie.
Door flexibele platforms voor realtime delivery management in te zetten, kunnen zorgorganisaties hun last mile-logistiek aanzienlijk verbeteren. Zo kunnen zij van een reactieve, kostbare operatie omschakelen naar een proactieve en transparante operatie met volledige visibility, zodat kritieke medische goederen veilig, compliant en op tijd op hun bestemming aankomen.
1 Zetes ebook – De first en last mile als succesfactor in retail en logistiek